Geen zorgen: hier wordt waarde niet gelijkgesteld aan opbrengst.
Valt het je ook op hoeveel podcasts er tegenwoordig worden gemaakt die zogenaamd ‘gratis’ zijn, ware het niet dat ze bijna allemaal worden onderbroken door reclameboodschappen? Meestal klinken die als standaard spotjes, maar steeds vaker worden ze uitgesproken door de podcastmakers zelf. Met een ironische knipoog, een quasi-verontschuldigende toon, alsof ze er zelf ook niet helemaal achter staan. Het is een merkwaardig fenomeen: de makers erkennen impliciet de frictie tussen inhoudelijke integriteit en commerciële noodzaak.
Die ironie blijkt geen toeval. Ze vormt het schaamlapje voor wat in wezen een knieval is naar het zakenleven. Door te adverteren binnen hun eigen product – vaak in een luchtige, zogenaamd kritische toon – proberen de makers hun publiek te sussen: ja, we verkopen iets, maar we weten zelf ook hoe ongeloofwaardig we onszelf hiermee maken. De ironie wordt zo een beschermlaagje, een vorm van zelfrelativering die moet verhullen dat er wel degelijk werd gekozen voor een commercieel verdienmodel.
Wat hier wringt, is niet per se dat podcastsamenstellers geld willen verdienen – dat lijkt me begrijpelijk – maar dat de wervende praatjes de grens tussen inhoud en promotie steeds vager maken. De luisteraar weet niet meer precies wanneer hij naar een oprecht verhaal luistert, en wanneer hij wordt beïnvloed door marketing. Zelfs het persoonlijke, het ‘echte’, is verhandelbaar geworden, juist omdat het authentiek klinkt.
Misschien is dat de prijs van ‘gratis’ content in een wereld waar alles gemonetariseerd moet worden. Maar je kunt je afvragen: wat blijft er over van onafhankelijke stemmen als ze zichzelf voortdurend moeten verkopen? En wat gebeurt er met het vertrouwen van het publiek, als ironie het enige schild is tegen de sluipende invloed van commercie?
Tegen die achtergrond wil ik iets zeggen over mijn eigen werk. Ik run een kleine, onafhankelijke uitgeverij, genaamd Cum Suis. Deze eenmanszaak heeft uiteraard geen aandeelhouders, maar kent ook geen verdienmodel met advertenties en geen verborgen commerciële agenda. Het wil gewoon een plek zijn waar ideeën en verhalen centraal staan zonder dat ze eerst door een marketingfilter hoeven.
De website cumsuis.org is en blijft vrij van advertenties. Geen banners, geen gesponsorde content, geen podcasts die onderbroken worden door stemmetjes die je vertellen wat je echt niet kunt ontberen. Want ik geloof dat sommige dingen niet verkocht hoeven te worden. Sommige dingen mogen gewoon bestaan, op eigen kracht, in hun eigen taal.
Cum Suis zal nooit commercieel worden, omdat ik geloof dat er ruimte moet blijven voor stemmen die niet inwisselbaar zijn. Voor boeken, verhalen en inzichten die niet gebonden zijn aan klikcijfers, verkoopstrategieën of algoritmes. In een tijd waarin zoveel content wordt gestuurd door economische belangen, wil ik juist vasthouden aan het onbetaalbare: onafhankelijkheid, eigenaardigheid, durf, nuance, ja misschien wel aan een zweem van gekte. Dat maakt het kwetsbaar, maar ook echt, vind ik.
In een wereld waarin alles financieel exploiteerbaar en geldgedreven lijkt te zijn, geloof ik dat juist het niet-verhandelbare waarde heeft: een vreemd verhaal, een onverwachte gedachte, een publicatie die nergens in past omdat niemand er op zat te wachten. Cum Suis is geen product, het is een houding. Een klein gebaar van trouw aan het idee dat je ook iets kunt maken zonder iets te hoeven verkopen. Dat ideeën niet pas tellen als ze economisch inzetbaar zijn. Hier wordt waarde niet gelijkgesteld aan opbrengst. Hier krijgt niets een prijs en maak ik niets te gelde ten koste van de inhoud. Hier duw ik lezers dingen door de strot waarbij als enig excuus geldt dat iedereen dit blogberichtje ten alle tijden kan verlaten.
Hoe zou de boodschap van dit bericht eruit zien, als ik iets te verkopen had?
Er is een eerste keer voor alles en voor Cum Suis markeert vandaag een mijlpaal om te vieren. Met trots kondigen we aan dat we ons allereerste opdrachtproject hebben voltooid: een prachtig vormgegeven brochure voor Serena, de bijzondere uitvaartorganisatie onder leiding van het toegewijde echtpaar Noor en Ron van Dalden.
Serena is niet zomaar een uitvaartdienst. Noor en Ron hebben hun levenswerk gewijd aan een diep menselijke missie: het bieden van afscheidsceremonies die net zo uniek zijn als de levens die ze herdenken. Met hun motto “Een uitvaart in uw stijl, met onze expertise” hebben zij talloze families bijgestaan in het zorgvuldig en respectvol vormgeven van een persoonlijk afscheid.
Om de geest van hun werk vast te leggen, wilden ze meer dan een brochure; ze droomden van een boek.
Een verzameling van duizend-en-één ideeën, geboren uit jarenlange ervaring, die laat zien hoe een afscheid persoonlijk, betekenisvol en onvergetelijk kan zijn. Van intieme plechtigheden in een familietuin tot muzikale eerbetonen op onverwachte locaties: Noor en Ron hebben de meest oprechte laatste wensen mogelijk gemaakt en deze zelf begeleid.
Voor Cum Suis was de samenwerking met Serena dan ook meer dan een professionele opdracht. Het was een ontmoeting van gedeelde waarden: de overtuiging dat elk leven een verhaal vertelt, en dat het goed vertellen van dat verhaal een diepe vorm van liefde is. We zijn vereerd dat we de pagina’s mochten vormgeven die de tederheid, creativiteit en toewijding weerspiegelen waarmee Serena haar families bijstaat. Een passend begin voor Cum Suis en een herinnering dat publiceren, in wezen, gaat over stem geven aan wat er écht toe doet.
ronaldvannoorden.com 