Kunst – Pagina 2 – ronaldvannoorden.com

Verplaatsing bij eenparige beweging

Natuurkundeformules → Mechanica → Kinetica → Verplaatsing bij eenparige beweging.

Niet lang geleden begaf ik mij onder de kunstzinnige elite. De ‘opperstalmeester’, alsook de tentoongestelde werken, ontketenden breedvoerige reflecties aangaande de tegenstelling tussen immobiliteit en dynamiek; een discours waarin abstracte stellingen de feitelijke bewijslast overschaduwden. Als rationele tegenhanger van deze metaforische bespiegelingen presenteer ik een mathematische vergelijking die de mechanische werkelijkheid ontsluit. Zie het als een oproep met een knipoog om de poëtische vrijheden even terzijde te schuiven. Hieronder worden de principes van de kinematica uiteengezet. Deze impliceren logischerwijs ook de hoedanigheid van rust; stilstand is per slot van rekening slechts een verplaatsing met een snelheidswaarde $\boldsymbol{v = 0}$ . Na onze eerdere focus op de meest basale bouwsteen – de verplaatsing op zichzelf – richt de onderstaande formule zich op de afstand bij een constante snelheid.

Nadat we de basis van verplaatsing (displacement) hebben gelegd, kijken we nu naar de meest eenvoudige vorm van beweging binnen de kinetica: de eenparige beweging (uniform motion). Hierbij is de snelheid constant (v = constant); er is dus geen versnelling.

Op Nederlandse middelbare scholen wordt $\huge\boldsymbol{s(t) = vt}$ toegepast (zie de Binas er maar op na), maar in ISO-standaardtaal gebruiken we:

$\huge\boldsymbol{\Delta x = v \cdot t}$

(Uitspraak: Delta x equals v times t)

Specificatie van de variabelen binnen de vergelijking:

$\boldsymbol{\Delta x}$ (Displacement): De verandering in positie (meter, m).
$\boldsymbol{v}$ (Velocity): De constante snelheid in een specifieke richting (meter per seconde, m/s).
$\boldsymbol{t}$ (Time interval): De verstreken tijd (seconde, s).

Bij een uniform motion (eenparige beweging) legt een object in gelijke tijdsintervallen gelijke afstanden af. Wetenschappelijk gezien is dit een lineair verband. Als je deze formule ombouwt naar $\huge\boldsymbol{v = \frac{\Delta x}{t}}$ , zie je dat de snelheid niets anders is dan de hellingshoek (gradient) van de positie-tijdfunctie.

In de Binas-notatie zie je $\huge\boldsymbol{s}$ , maar door vast te houden aan $\huge\Delta \boldsymbol{x}$ valt meteen op dat we werken binnen een coördinatenstelsel. Dit is essentieel zodra we objecten gaan bestuderen die niet bij de oorsprong ( $\boldsymbol{0}$ ) beginnen.

Verplaatsing (displacement)

Natuurkundeformules (vergelijkingen, equations) → mechanica (mechanics) → kinematica (kinematics) → verplaatsing (displacement).

Onlangs verkeerde ik in een kring van creatievelingen. Tijdens de finissage ontspon zich een discussie omtrent de dualiteit van rust en dynamiek; daarbij overtrof de retoriek niet zelden de feitelijke onderbouwing. Als nuchter tegengewicht voor deze subjectieve interpretaties presenteer ik (met schaamteloze arrogantie) een mathematisch model dat de wetten van de fysica verduidelijkt. Hieronder staan de grondbeginselen van de kinetica beschreven. Deze bevatten onvermijdelijk ook een omschrijving van inertie; immobiliteit is tenslotte niets anders dan een verplaatsing waarbij de snelheid $\boldsymbol{v=0}$ bedraagt. Mijn eerdere uiteenzetting over de ‘eenparig versnelde beweging vanuit stilstand’ leidde tot verzoeken om toelichting. Dat lijkt me billijk. Wellicht was het beter geweest om te starten bij de meest elementaire hoeksteen van de mechanica: de verplaatsing op zich. Ik ga ervan uit dat de nu volgende formule voor eenieder volkomen transparant is.

In de mechanica is de meest fundamentele bouwsteen het bepalen van de positieverandering van een object. We noemen dit de verplaatsing (displacement). In tegenstelling tot de afgelegde weg (distance), houdt displacement rekening met de richting; het is een vectorgrootheid.

$\huge\boldsymbol{\Delta x = x_f - x_i}$

(Uitspraak: “Delta x equals x sub f minus x sub i.”)

Specificatie van de variabelen van de formule:

$\boldsymbol{\Delta x}$ (Displacement): De netto verandering van positie (uitgedrukt in meters, m).
$\boldsymbol{x_f}$ (Final position): De eindpositie van het object ten opzichte van de oorsprong.
$\boldsymbol{x_i}$ (Initial position): De beginpositie van het object ten opzichte van de oorsprong.

De vergelijking voor displacement is de essentie van de rechtlijnige beweging. Het symbool $\boldsymbol{\Delta}$ (de Griekse hoofdletter Delta) staat in de wetenschap altijd voor ‘verandering’.

Het cruciale verschil tussen distance en displacement is dat de displacement negatief kan zijn. Als een deeltje begint op $\boldsymbol{x = 10}$ en eindigt op $\boldsymbol{ x = 2}$ , dan is de displacement:

$\huge \boldsymbol{2 - 10 = -8}$

Dit negatieve getal vertelt ons niet alleen hoe ver het object is bewogen, maar ook dat het in de negatieve richting op de x-as is gegaan. Dit onderscheid is essentieel voor de verdere berekening van de velocity (snelheid met richting).

Versnelde beweging zonder beginsnelheid

Natuurkundeformules → Mechanica → Rechtlijnige beweging →

Recentelijk verkeerde ik in het gezelschap van kunstenaars. Hun expositie vormde de aanleiding voor verhandelingen over concepten als stilstand versus beweging; hierbij werd meer beweerd dan bewezen. Ter contrastering van dergelijke artistieke abstracties publiceer ik hier een natuurkundige formule die de mechanica inzichtelijk maakt. Onderstaand volgen de wetmatigheden voor de rechtlijnige beweging. Deze formuleren inherent ook een definitie van rust; stilstand is immers louter een beweging met een snelheid v = 0. Vandaag behandel ik de ‘eenparig versnelde beweging zonder beginsnelheid’.

Spreek uit: s-t is gelijk aan een halve a-t-kwadraat.

De afgelegde afstand s op tijdstip t is gelijk aan een halve a-t-kwadraat; oftewel de helft van de versnelling vermenigvuldigd met het kwadraat van de tijd.

$\huge\boldsymbol{s(t) = \frac{1}{2} \cdot a \cdot t^2}$

Specificatie van de variabelen in de vergelijking:

s(t): De positieverandering als functie van de verstreken tijd.
$\boldsymbol{\frac{1}{2}}$ : De constante factor die voortvloeit uit de integratie van de snelheid.
a: De constante versnelling in meter per seconde kwadraat.
t²: Het kwadraat van de tijd; dit zorgt voor de parabolische toename van de afstand.

Omdat er geen beginsnelheid is, begint de grafiek in de oorsprong met een helling van nul. De beweging is strikt parabolisch.

Deze factor 1/2 is essentieel; bij een constante versnelling vanuit rust (stilstand) is de gemiddelde snelheid exact de helft van de eindsnelheid:

$\huge\boldsymbol{ v_{gem} = \frac{1}{2} \cdot v_e}$

ISO-standaardtaal:

$\huge\boldsymbol{\bar{v} = \frac{1}{2} v_f}$

(Spreek uit: v-gemiddeld is gelijk aan een halve v-e)

Dit kunnen we ook als volgt schrijven:

$\huge\boldsymbol{ v_{gem} = \frac{v_{eind}}{2}}$

ISO-standaardtaal:

$\huge\boldsymbol{v_{avg} = \frac{v_f}{2}}$

(Spreek uit: v-gemiddeld is gelijk aan v-eind gedeeld door twee)

Naast deze meetkundige uitleg, kunnen we dit ook wiskundig aantonen. Wiskundig volgt dit namelijk uit de integratie van de snelheid:

$\huge\boldsymbol{ v(t) = a \cdot t}$

(Spreek uit: v-t is gelijk aan a maal t)

$\huge\boldsymbol{\int (a \cdot t) dt = \frac{1}{2} \cdot a \cdot t^2}$

(Spreek uit: de integraal van a maal t d-t is gelijk aan een halve a-t-kwadraat)

Concluderend: Omdat ook hier geldt dat:

$\huge\boldsymbol{s = v_{gem} \cdot t}$

ISO-standaardtaal:

$\huge\boldsymbol{s = \bar{v} \cdot t}$

(Spreek uit: s is gelijk aan v-gemiddeld maal t) resulteert deze berekening onvermijdelijk in de factor $\boldsymbol{\frac{1}{2}}$ .

Pollen en poedersuiker

Mijn stem is hier iets te donker, maar misschien draagt het juist bij aan het eerbetoon aan Wim T. Schippers dat ik er niet in slaag om hem goed te imiteren. De navolgende bespiegelingen zijn louter het product van mijn eigen verbeeldingskracht. Mocht mijn tekst suggereren dat hij een coke-gebruiker was, dan moet ik hier bekennen dat ik daar niets van afweet. Ondergetekende heeft geen toxicologisch onderzoek verricht en distantieert zich bij voorbaat van elke serieuze claim in die richting.

Hier spreek ik met een verhoogde intonatie, waarmee ik poog te zweven richting het timbre van Wim T. Schippers; dé officiële Nederlandse Ernie-vertolker. De uitgesproken tekst ontsproot geheel aan mijn eigen fantasie. Voor de goede orde: iedere suggestie mijnerzijds dat Wim T. Schippers gedurende zijn leven drugs zou hebben gebruikt, berust louter op scherts en is door mij nooit op haar waarheidsgehalte onderzocht. Ook de door hem vertolkte Ernie is nooit op drugsgebruik betrapt, zodat ik geen aanleiding zie om ten aanzien van een van beiden andere conclusies te trekken.

Chriet Titulaer is terug!

Chriet heb ik altijd graag geïmiteerd. Op 1 april 2026 laat ik ‘m even terugkomen om over iets monumentaals te praten. Na decennia van voorbereiding is het zover: de lancering van Artemis II. Dit is niet zomaar een wetenschappelijk project; het is de eerste keer sinds 1972 (Apollo 17) dat er weer mensen richting de maan vertrekken. De missie heet: Artemis II. In tegenstelling tot de onbemande Artemis I-testvlucht van een paar jaar geleden, zijn er nu vier astronauten aan boord van de Orion-capsule. Ze worden gelanceerd bovenop de Space Launch System (SLS), de krachtigste raket die NASA ooit heeft gebouwd.

Als mensen dit leuk vinden wordt mijn volgende imitatie: Jan Wolkers.

Verkiezingsfraude in Gorinchem

Bewijsstuk A bleek een ijzeren getuige.

De manier waarop de volmachten waren aangeleverd, wekte argwaan; ze waren op identieke wijze voorbereid met telkens twee stempassen, een kopie van het paspoort en een paperclip. Een corruptie-klemmetje, klein van stuk, maar groot in het bij elkaar houden van verdachte zaakjes.

Ballroom-diplomatie, dé opt-out voor Rob en de Royals

Liever het verbouwings-excuus dan dat je straks in de aap gelogeerd bent.

Ja, premier Jetten, voor deze vluchtroute heeft u een white lie nodig, maar in een White House dat tegenwoordig bol staat van de verzinsels, valt zo’n diplomatieke smoes nauwelijks op. Daar te moeten logeren is duizendmaal erger dan een leugentje om bestwil. Kies voor de ballroom-escapade; de koninklijke stijldans van de vurige Máxima en een uit de klei getrokken, houtenklazerige vorst. In deze combinatie van tango en horlepiep staan we misschien alsnog op een paar tenen, want ons excuus zal vrij doorzichtig zijn, zelfs voor een domoor als Trump. Maar we spelen het dan in ieder geval vrij hoffelijk en heel meelevend.

Terwijl Trump zich met zijn TACO-manoeuvre overal uitkakelt als een angstvallig piepkuiken, proberen wij met dit briefje onze eigen ‘Dutch Exit’ te forceren in een *pas de deux* van tango en klompendans. Het is geen lafheid, het is strategisch medeleven. En een omzeiling die van levensbelang zal blijken!

Ok, daar gaan we, ik dicteer:

Geachte president Trump,

Wij realiseerden ons aanvankelijk niet dat u nog midden in de verbouwing zit op het moment dat ons koninklijk paar in het Witte Huis zou overnachten. In dergelijke omstandigheden willen wij niet ook nog eens een beroep doen op uw gastvrijheid; u heeft het immers al veel te druk.

Rob Jetten
Minister-president van het Koninkrijk der Nederlanden

Laten we onszelf in een patstelling dirigeren zoals Trump in Iran, of draaikonten we ons eruit zoals het acroniem TACO (Trump Always Chickens Out) suggereert voor vrijwel elk ander scenario? Geen van beide, zo stel ik voor: we tonen begrip voor de omstandigheden. We laten een combinatie van compassie en geveinsde nederigheid op de man los, die hij wellicht zal interpreteren als een knieval voor zijn tomeloze werkethiek. Ik geloof dat deze tekst precies in het plaatje past van lomp en elegant dat je ook krijgt voorgeschoteld als je het Oranjepaar ziet dansen. Je wordt er niet vrolijk van of triest; je bent vooral opgelucht dat er niemand is gestruikeld.

Een veelzeggende veroordeling

Het cordon sanitaire kende geen pardon.

Zijn excommunicatie was onmiddellijk en totaal. Het vonnis werd geveld in de digitale arena’s, waar jongere vakbroeders inmiddels de scepter zwaaiden; een generatie die algoritmen intuïtief bespeelt en voor wie de valstrikken van AI gesneden koek zijn. Hij had zich schuldig gemaakt aan de ultieme journalistieke doodszonde. Hoe kon een man die decennialang in de frontlinie van de nieuwsgaring stond, zo struikelen over een paar regels code? Een hallucinatie van een chatbot, die door hem in de haast van de actualiteit, voor waar was aangenomen en gepubliceerd, deed hem nu de das om.

Collega’s zullen doorgaan met makkelijk scoren. Journalisten koketteren graag met hun maatschappelijke missie vanuit een zelfbenoemde status van scherpschutters van de democratie, maar helaas heeft hun waarheidsvinding vaak meer weg van een dartwedstrijdje op de redactie Cultuur & Media. (Afbeelding volledig gegenereerd door AI).

Ook de oud-collega’s waarmee hij nog omging bleken onverbiddelijk in hun oordeel. Onder hen bevonden zich terechte critici; de fout was immers reëel en pijnlijk zichtbaar. Maar er zaten ook ijdele kwezels tussen die als journalisten nooit hun nek uitstaken; die zelden of nooit een ferm politiek geëngageerd standpunt innamen. Er voltrok zich een fascinerend schouwspel; de gretigheid waarmee de ‘zuiveren in de leer’ zich op zijn fout stortten, kon eigenlijk niet pijnlijker. Terwijl de inkt van zijn verontschuldiging nog moest drogen, werd de brandstapel al opgericht.

Voor het eerst was hij zelf nieuws geworden. Hij had de neiging om de gretigheid waarmee men hem veroordeelde ‘veelzeggend’ te noemen.

Van schaamteloos naar schaamrood

Op een demonstratie van hopeloze hofmakerij volgde een exposé van idiote inschikkelijkheid.

Wie had dat gedacht? In een verwoede poging de ‘lijnen open te houden’, mogen Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima logeren in het Witte Huis; een ‘eer’ die maar weinig buitenlandse staatshoofden te beurt valt. Premier Rob Jetten staat vierkant achter het plan, want, zo impliceerde hij met diplomatieke ernst, het is essentieel om in gesprek te blijven. Trump heeft ook al eens in Paleis Huis ten Bosch geslapen; volgens de diplomatieke etiquette kun je zo’n uitnodiging dan niet zomaar afslaan. Het is een kwestie van ‘geven en nemen’ (tit for tat); of in dit geval: ‘slapen en laten slapen’, waarbij Klaas Vaak kwistig zand in de ogen mag strooien.

De slijmerige smeermiddelen genaamd protocol, etiquette en loyaliteit zijn slechts verschillende tinten van eenzelfde kleur: het schaamteloos oranje.

Als republikein – en laat ik heel duidelijk zijn: we hebben het hier over de nobele leer van het antimonarchisme, niet over de Amerikaanse variant waar ik me met hand en tand tegen verzet – bekijk ik deze diplomatieke ongerijmdheden met afschuw. Het is een tragikomedie in optima forma: de Koninklijke familie, gevangen in een diplomatieke spagaat, genegen om de lijnen open te houden met een gek. Het is de ultieme paradox om openingen te willen creëren die inhoudloos blijven. In een staat zonder monarchie en een sterke regering zou een gezond gevoel van verlegenheid ontstaan met deze situatie.

Die zou zo’n karige knieval richting een ontspoorde autocraat onwenselijk achten en meteen een hotel boeken. Desnoods op onze kosten; als we daardoor op een normale manier met onze schaamte uit de voeten konden.

Ondertussen in de rechtse roedel…

Mona, de parmantige show-poedel, heeft haar wonden gelikt en laat alle zogenaamde alfamannetjes nog even in het ongerede.

Natuurlijk zal dit slinkse nest niet rusten voordat alle neuzen haar kant op wijzen. Het gaat niet goed met de opperbazen in de Boreale bossen van Teutholia. Blafhond Geert had teveel afscheiding na de laatste coupe. De hooghartige bloedhond Markusz liep een vette kluif mis en blaft nu al een toontje lager. De potsierlijke Teckel Thierry verliet zijn roedel overhaast en keerde terug met hangende pootjes, wat een slappe indruk maakte. Kettinghond Henk kan alleen het boerenerf bewaken en laat zijn oren teveel hangen naar, de niet minder voorspelbare, one-trick pony Van der Plas. De Eerdmanterriër tenslotte baalt dat zijn alfavrouwtje vaker wordt aangehaald door asielhoudster Jinek dan hij.

M	D	W	D	V	Z	Z
		1	2	3	4	5
6	7	8	9	10	11	12
13	14	15	16	17	18	19
20	21	22	23	24	25	26
27	28	29	30	31