Van bewondering via teleurstelling naar hoop.
Kun je een vriend op tv hebben die je nog nooit in het echt hebt ontmoet? Voor mij was dat Bill Maher. Als atheïst heb ik Bill Maher jarenlang met veel plezier gevolgd. Zijn scherpe satire, zijn meedogenloze kritiek op religieuze dogma’s en zijn uitgesproken verdediging van het vrije woord maakten hem tot een verfrissende stem. Maher durfde tegen de stroom in te gaan en durfde te benoemen wat velen niet durfden te zeggen.
Maar in de loop van de tijd begon er iets te schuren. Mijn bewondering veranderde langzaam in achterdocht, omdat hij besloot Donald Trump tot tweemaal toe het voordeel van de twijfel te geven en zelfs aan te schuiven als gast bij diners op het Witte Huis. Voor mij – en voor velen met mij – was dat simpelweg een brug te ver.
Dat je als atheïst niet treurt wanneer een theocratisch en onderdrukkend regime zoals dat in Iran een lesje wordt geleerd, is één ding. Maar de rest van wat Donald Trump vertegenwoordigt, was vanaf dag één walgelijk: het ondermijnen van de democratische rechtsstaat, het weigeren van de vreedzame machtsoverdracht en het voeden van complotdenken.
Toch zag je Maher de laatste jaren steeds meer afglijden. Hij raakte zo geobsedeerd door ‘woke’ links dat hij het gevaar van rechts niet meer scherp zag en de twee kanten ineens als even erg ging behandelen. Toen hij opperde dat zijn stem openstond voor figuren als JD Vance – de man die openlijk twijfelt aan de verkiezingsuitslag van 2020 – verloor hij zijn eigen fundamentele principes uit het oog.
Jessiah van het YouTube-kanaal Pondering Politics verwoordde dit proces treffend: Maher was ooit een van de eersten die waarschuwde dat Trump nooit vrijwillig het veld zou ruimen. Dat juist híj vervolgens de gevaren van MAGA ging bagatelliseren onder het motto “in het echt luistert hij tenminste”, is ronduit pijnlijk.
Maher verdedigde zijn diners met Trump hardnekkig. Zelfs toen zijn eigen publiek hem bekritiseerde, riep hij nog uit dat men niet zo moest zeuren en dat het juist goed was om te praten en te luisteren. Volgens Maher was Trump in besloten kring “een prima gesprekspartner” die luisterde en niet schreeuwde.
Maar wie een schorpioen op zijn rug over de rivier draagt, moet niet verbaasd zijn als hij gestoken wordt. Dat is immers de aard van het beestje.
Dat ondervond Maher aan den lijve. Kort na zijn tweede diner haalde Trump op Truth Social in een 1300 woorden lange, niet-aflatende tirade meedogenloos naar hem uit. Trump noemde hem een “complete and total loser” en beschuldigde hem van oneerlijkheid en zwakte.
In zijn show probeerde Maher de schade nog wat lacherig te beperken (“Eating with Trump is like dating Taylor Swift… later on they’re tearing you a new one”). Hij zat overduidelijk klem tussen zijn eigen koppigheid – om zijn critici geen gelijk te geven – en de ronduit gênante afgang dat hij door de president als bruikbare idioot was behandeld.
Het is te hopen dat deze publieke belediging Maher definitief wakker schudt uit zijn idiote flirt met Trump en de MAGA-beweging. Praten in een chique eetzaal verandert niets aan wat een machthebber doet met zijn publieke platform en politieke macht.
Ik hoop oprecht dat Maher leert van deze afgang. Dat hij stopt met het vergoelijken van autocratische trekjes onder het mom van ‘dialoog’ en weer de scherpe, principiële criticus wordt die hij ooit was. De tijd van naïeve diners is voorbij; het wordt tijd dat hij definitief terugkeert naar de realiteit.
