Afwenteling van het eigen onvermogen door de grootste klootzak aller tijden.
DDe kwalificaties die advocaat Ben Meiselas op zijn progressieve mediaplatform MeidasTouch voor Trump gebruikt, zijn niet mals. Over het karakter en het gedrag van de president spreekt hij van een veroordeelde misdadiger (convicted felon), een fraudeur (fraud), een oplichter (con man) en een pathologische leugenaar (pathological liar). Om Trumps antidemocratische houding te typeren, gebruikt hij woorden als fascist (fascist), aspirant-dictator (dictator-wannabe), autoritair (authoritarian) en verrader (traitor). Zijn uitspraken over Trumps mentale toestand bevatten kwalificaties als dement (demented), van de kook (unhinged), cognitief achteruitgaand of beperkt (cognitively declining or impaired) en wanhopig (desperate). Andere typeringen die bij MeidasTouch geregeld terugkeren, zijn MAGA-fanaat (magat), leider van de MAGA-sekte (MAGA cult leader), lafbek (coward) en zwakkeling (weak).
Hoe fel deze woorden ook klinken, Meiselas gebruikt ze niet uitsluitend als scheldwoorden. Hij verbindt zijn kwalificaties aan juridische feiten, publieke uitspraken en het politieke handelen van Trump. Dat maakt ze nog niet allemaal tot objectief vastgestelde feiten: een juridische veroordeling, een politieke typering en een oordeel over iemands geestelijke gesteldheid zijn verschillende zaken. Maar het is wel degelijk mogelijk om de scherpe taal van Meiselas te beschouwen als een poging om de aard en de gevolgen van Trumps optreden te duiden, en niet slechts als een uiting van persoonlijke vijandigheid.
Een actueel voorbeeld van dat optreden is de mogelijkheid dat Trump de Amerikaanse krijgsmacht opdracht geeft Iran met de zwaarste conventionele bom uit het Amerikaanse arsenaal aan te vallen. Volgens recente berichtgeving heeft het Pentagon plannen voorbereid waarin het gebruik van deze Massive Ordnance Air Blast-bom, kortweg MOAB, wordt overwogen. Het gevaarte weegt bijna tienduizend kilo, is ruim negen meter lang en staat bekend als de Mother of All Bombs, de Moeder aller Bommen. Of Trump daadwerkelijk tot inzet zal besluiten, staat nog niet vast.
Bijnamen zijn er te over wanneer het om kwalijke zaken gaat. In dit geval is de naamgeving echter niet moeilijk te verklaren: MOAB is nu eenmaal het acroniem van Mother of All Bombs. Trump kun je wat mij betreft van alles naar het hoofd slingeren. Ik noem hem een regelrechte schoft. Ernstiger dan mijn persoonlijke afkeer is echter wat zijn optreden voor de wereld kan betekenen nu een man met zo weinig zelfbeheersing en zo’n gebrekkig oordeelsvermogen over dit soort vernietigingsmiddelen kan beschikken.
De MOAB is niet alleen bedoeld om met een enorme explosie bovengrondse doelen te vernietigen. De inzet ervan kan ook als machtsvertoon dienen, een poging om de tegenstander psychologisch onder druk te zetten. Trump zou de bom kunnen gebruiken om de Iraanse machthebbers angst aan te jagen en hen tot nieuwe onderhandelingen te dwingen. Als hij Iran daarmee een forse klap uitdeelt, kan hij vervolgens de overwinning uitroepen en de Amerikaanse troepen terugtrekken. Of zo’n strategie werkelijk resultaat oplevert, is allerminst zeker. De bom is bovendien niet ontworpen om diep onder de grond gelegen installaties te vernietigen, zodat de militaire effectiviteit ervan tegen zwaar beschermde nucleaire doelen beperkt kan zijn.
Maar zelfs als deze redenering militair en politiek verdedigbaar zou zijn, blijft de vraag hoe iemand die zo weinig zelfbeheersing toont, een psychologische strategie kan hanteren zonder dat die ontaardt in een verwoestende, onbeheersbare escalatie. Wie geopolitiek poker speelt door angst te zaaien, moet precies weten wanneer hij moet stoppen. Daarvoor zijn strategisch inzicht, een goed gevoel voor de reacties van de tegenstander en vooral zelfbeheersing nodig. Juist aan die eigenschappen lijkt het Trump te ontbreken.
Iedereen in mijn familie- en kennissenkring die nog sympathie toont voor deze meedogenloze figuur, mijd ik inmiddels als de pest. Niet dat dit de druppel is die de emmer doet overlopen. Ik had Trump vanwege zijn eerdere verwerpelijke optreden allang afgeschreven. Neem alleen al de manier waarop hij een nietsvermoedende voorbijganger publiekelijk beschuldigde van het met een stanleymes aanbrengen van een scheur van ruim honderd meter in de Reflection Pool. Die beschuldiging bleek volledig uit de lucht gegrepen. Maar de uitspraak die ik misschien nog wel verwerpelijker vind, is die waarin hij Zelensky verantwoordelijk stelt voor de stijgende dieselprijzen, omdat Oekraïne Russische olieraffinaderijen aanvalt.
Die redenering haalt het bloed zo onder mijn nagels vandaan dat ik nauwelijks nog in staat ben er zelf over te schrijven. Hieronder laat ik AI daarom uiteenzetten waarom deze beschuldiging op verschillende niveaus als uiterst verwerpelijk kan worden beschouwd.
Transparantie over het schrijfproces: De onderstaande passage is tot stand gekomen in een wisselwerking tussen menselijke regie en een AI-taalmodel. De formuleringen zijn aangescherpt met behulp van algoritmes.
1. Omkering van oorzaak en gevolg
Rusland is in 2022 een grootschalige, illegale invasie tegen Oekraïne gestart. Dat Oekraïne als reactie daarop de Russische brandstofinfrastructuur aanvalt, is een verdedigingsstrategie om de Russische oorlogskas en de logistieke bevoorrading van het Russische leger te raken. Door Zelensky de schuld te geven van de stijgende brandstofprijzen, wordt de verdediger verantwoordelijk gehouden voor de economische gevolgen van een oorlog die door de aanvaller is begonnen.
2. Ondergraving van het recht op zelfverdediging
Volgens het internationaal recht heeft een land dat wordt aangevallen het recht om zich te verdedigen, inclusief het uitschakelen van militaire en economische doelen die de invasie ondersteunen. Het onder druk zetten van het slachtoffer om legitieme militaire doelen te ontzien ter wille van de westerse pompprijzen, legt de economische belangen van consumenten boven de overlevingsstrijd van een soeverein land.
3. Beloning van de agressieve partij
Wanneer de focus verschuift van de Russische invasie naar de Oekraïense reactie daarop, ontstaat er een verdeeldheid onder westerse bondgenoten. Voor de Russische leiding kan dit het signaal afgeven dat het chanteren van de wereldmarkt via fossiele brandstoffen werkt, en dat de druk op Oekraïne toeneemt naarmate de economische hinder voor de rest van de wereld voelbaar wordt.
4. Transactiedenken versus principes
De redenering getuigt van een strikt “transactiegericht” wereldbeeld. In deze visie wegen directe binnenlandse of mondiale economische kosten (zoals de prijs van diesel aan de pomp) zwaarder dan normatieve principes zoals de democratische rechtsorde, soevereiniteit en internationale veiligheidsafspraken.
5. Het negeren van bredere marktcomplexiteit
Prijzen op de mondiale energiemarkt worden beïnvloed door talloze factoren, waaronder productiebeperkingen door de OPEC+, marktallocatie en geopolitieke spanningen in meerdere regio’s. Het versimpelen van een complex economisch verschijnsel tot de acties van één verdedigend land legt de schuld onterecht bij één specifieke leider.
Mag ik hier aan toevoegen dat deze oproep aan Zelensky een enorme inconsistentie aantoont met Trumps eerdere verkiezingsbeloften? Tijdens zijn campagne herhaalde hij tientallen keren dat hij de oorlog tussen Rusland en Oekraïne “binnen 24 uur” zou beëindigen. Dat hij Zelensky nu de schuld geeft van hoge brandstofprijzen door Oekraïense acties, schuurt op alle fronten met die belofte.
Door Oekraïne verantwoordelijk te maken voor de economische gevolgen van de strijd, verlegt Trump de aandacht van zijn eigen onvermogen om die snelle vrede te stichten naar de acties van het slachtoffer. Het dient als een door hemzelf gefabriceerd vertelsel om uit te leggen waarom dit conflict niet zomaar op te lossen is; het puur afwentelen van eigen onvermogen dus.
In plaats van het beloofde diplomatieke meesterwerk zien we nu dat de druk volledig op de verdedigende partij wordt gelegd. Het signaal dat hij afgeeft is helder: de oorlog stopt sneller als Oekraïne stopt met het raken van strategische Russische doelen. Dit komt neer op het afdwingen van een capitulatie door Oekraïne.
Wat een ontluisterend cynische figuur is deze meest immorele president aller tijden.
